Extension: Tulay sa pagpaabot sa teknolohiya, kalambuan sa mga katawhan

Gipasabot ni Dr. Henry Goltiano, Head sa Department of Agricultural Education and Extension (DAEEx) dinhi sa Visayas State University (VSU) ang ka-importante sa extension hilabi na sa mga marginalized sector.

Atol sa DYDC Special Talk Radio Program niadtong Hulyo trese ning tuiga, gibutyag ni Dr. Goltiano nga kinahanglan og hatagan og dakong bili ang extension tungod kay kini nagsilbing tulay gikan sa mga teknolohiya ug programa ngadto sa mga katawhan. Mahimong maserbisyohan sa extension ang mga nagkadaiyang sektor sa katilingban sama sa mga mag-uuma, mananagat, mga kababayen-an, mga kabus, ug uban pa.

Gipadayag usab ni Goltiano nga kinahanglan gyud og igong pagtagad ang extension tungod kay masayang lang ang mga pagduki-duki, teknolohiya ug programa kung dili kini mapa-abot sa mga target end users.

Ang extension mao ang planadong paggamit sa mga resources aron sa pagpaila ug pag-edukar sa usa ka teknolohiya, programa, adbokasiya o konsepto sa mga end users nga tuyong mapalambo ang ilang kinabuhi. Kini gibuhat sa mga extension agents nga mao muadto sa mga komunidad, mga umahan, ug uban pa aron pagpasabot ug pagpalambo sa kinabuhi sa mga katawhan. Angayang masayran nga ang VSU, usa ka institusyon nga nagdalit sa serbisyo dili lang sa natag sa instruction ug research, kung dili lakip na ang extension.

Apan gibutyag ni Dr. Goltiano nga sagad nga gigamit ang termino nga “Agricultural Technicians” kun ATs hilabi na sa mga lokal nga kagamhanan ug sa Department of Agriculture. Kini matud pa ni Goltiano dili haom nga pagtawag sa mga extension agents ug adbokasiya niya nga mapataas ang lebel ug pagtan-aw niini sa katawhan. Si Goltiano nagkanayon nga agents ang mas insakto nga tawag tungod kay mga “agents of change” ang mga extensionist ug dili mga technicians.

Gipasabot usab ni Dr. Goltiano nga adunay gi-dalit nga undergraduate degree ang DAEEx nga mao ang Bachelor of Science in Agriculture major in Agricultural Extension diin ilang gihatagan sa tanang mga tools and proficiencies sa extension ang mga estudyante.

Adunay usab Master of Agriculural Development kun MAgDev nga gidalit ang departamento sa graduate studies ug anaa na sila sa proseso sa pagdalit og doctorate degree sa Agricultural Development.

Nunot sa New Normal, kasamtangang nag-andam ang faculty sa DAAEx og mga online course materials alang sa mga estudyante.

Gipasabot usab sa opisyal nga nagpadayon ang Green the Home project sa ilang departamento diin ilang gi-edukar ang mga nanay ug mga panimalay sa mga kasikbit nga barangay sa VSU nga mag-container gardening og mga utanon. Nalakip usab ang DAEEx sa programa sa Baybay City Government ug sa Department of Food Science and Technology diin ilang gitudlo-an ang mga nanay ug kababayen-an sa pagproseso og karne (meat processing) isip alternatibong panginabuhi-an karong panahon sa pandemya.

Bisan pa man sa nasitani’ng COVID-19 Pandemic sa kalibutang karon, si Goltiano nagkanayon nga mamahimo gihapong magpadayon og hatag og extension services bisan dili pa pwede ang face-to-face interaction. Kini pinaagi sa paggamit sa mga tools and technologies sama sa radyo, telebisyon, cellphone, ug uban pa.